|
| Ana Sayfa > Türk Devlet ve Siyaset Adamları > Ali Bey |
|
Ali Bey
Osmanlı devlet adamı ve
tiyatro yazarı. İstanbul’da 1844 senesinde doğdu. Babası Halep ve Şam
kethüdalıklarında bulunmuş Yusuf Cemil Efendidir. İlk öğrenimini özel
hocalardan ders alarak yaptı. Küçük yaşta Fransızca öğrendi. On dört
yaşında Babıali Tercüme Odasına memur girdi ve on sene kadar çalıştı.
Sonra Sıhhiye Meclisi Azası, 1873’te ise Karantina Başkatibi oldu.
1877-78 Osmanlı-Rus Savaşından önce Varna’ya mutasarrıf tayin edildi.
Savaşın Osmanlı aleyhine dönmesi üzerine, İstanbul’a geldi. Bir süre
sonra Düyun-ı Umumiye Müfettişi olarak doğu vilayetleri ve Irak’ta
görev yaptı (1885). Irak’tan Hindistan’a giden Ali Bey, kısa süre
sonra İstanbul’a döndü. 1890-1893 tarihleri arasında Trabzon’da
valilik yaptı. Sonra tekrar Düyun-ı Umumiye'de çalışmaya başladı ve
buranın direktörü oldu. Ölünceye kadar aynı görevde kalan Ali Bey,
"Direktör" lakabıyla meşhur oldu. 3 Şubat 1899’da İstanbul’da öldü.
Anadoluhisarı’ndaki Göksu Mezarlığına defnedildi.
Ali Bey, Türk tiyatrosunun kurulmasında büyük gayret ve çaba harcamıştır. Başta tiyatro olmak üzere mizah ve seyahat edebiyatı alanlarında eser vermiştir. Tanzimat’tan sonra çıkarılan ilk mizah mecmuası Diyojen’de yayınlanan yazıları, Türk mizah edebiyatının o devirdeki en güzel örnekleri olarak kabul edilir. Tiyatroları genelde komedi türündedir. Tiyatro dili bakımından Ahmed Vefik Paşanın izindedir. Ondan farklı olarak, özellikle halk konuşmalarına yaklaşmış, günlük konuşmalardan ve Türk dilini renklendiren pek çok klişe ve deyimlerden de faydalanmıştır. Ali Beyin eserlerinden bazıları şunlardır: 1) Kokana Yatıyor yahut Madam Uykuda: (Tek perdelik komedi 1870), 2) Tosun Ağa (Üç perdelik komedi, 1870), 3) Ayyar Hamza (1871), 4) Müsafir-i İstiskal (Tek perdelik komedi, 1871), 5) Geveze Berber (İki perdelik komedi, 1873), 6) Gavo Minar ve Şürekası (Üç perdelik komedi (1889), 7) Evlenmek İster Bir Adam (Tercüme roman 1897), 8) Lehcet-ül-Hakayık (Mizah sözlüğü, 1897), 9) Seyahat Jurnali (Hindistan gezisine ait notlar, 1897), 10) Seyyareler (Mizahi hikaye 1897).
|
|
Tracked by statcounter.com.
|