|
| Ana Sayfa > Türk Devlet ve Siyaset Adamları > Refet Bele |
|
Refet Bele
Türk asker ve siyâset
adamı. 1881 senesinde İstanbul’da doğdu. İlköğrenimden sonra, 1899
yılında Harbiye Mektebini (Harp Okulu), 1912 senesinde Erkân-ı Harbiye
Mektebini (Harp Akademisini) bitirdi, Kurmay Subay olarak Osmanlı
ordusuna katıldı. Balkan Savaşında ve Birinci Dünyâ Savaşında çeşitli
cephelerde savaştı. Birinci Dünyâ Savaşı sırasında Filistin Cephesinde,
özellikle İkinci Gazze Muhârebesinde büyük yararlıklar gösterdi. 1916’da
Kurmay albaylığa terfi etti. Mütâreke döneminde, merkezi Sivas’ta bulunan
3. Kolordu Komutanlığına tâyin edildi. 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal’le
birlikte Samsun’a çıkıp Millî Mücâdeleye katıldı. Amasya Tamîmi
kararlarının hazırlanmasında yardımcı oldu. 13 Temmuz 1919’da, ordudaki
vazifesinden ayrıldı. Erzurum Kongresinde Heyet-i Temsiliye'ye seçilerek,
Sivas Kongresine katıldı. Bu kongrede, Amerikan mandasını savunan grup
arasında yer aldı. Konya’da Delibaş, Denizli’de Demirci Mehmed Efe ve
Çerkez Ethem tarafından idâre edilen karşı hareketlerin bastırılmasında
vazife aldı. Güney Cephesi Komutanlığına getirildi. Son Osmanlı Meclis-i
Mebusanı'na İzmir milletvekili seçildi. Ankara’da toplanan TBMM’ye İzmir
milletvekili olarak katıldı. 16 Eylül 1920’de Dâhiliye Vekili (İçişleri
Bakanı) oldu. 21 Nisan 1921’de Dâhiliye Vekilliğinden ayrıldı. 30
Haziran 1921’de tekrar aynı vazifeye getirildi. 6 Ağustos 1921’de ek
olarak Müdâfaa-i Milliye Vekilliğini (Milli Savunma Bakanlığını) de
üstlendi. Dâhiliye Vekilliği, 10 Ekim 1921’e kadar sürdü. Müdâfaa-i
Milliye Vekilliğiyse 10 Ocak 1922’ye kadar devam etti. Ekim 1922’de TBMM
temsilcisi olarak, Mudanya Mütârekesi gereğince Trakya’yı Yunanlılardan
devralmakla vazifelendirildi. Kasım 1922’de Ankara Hükümetinin İstanbul
temsilciliğine tâyin edildi. Halîfe Abdülmecid Efendiye bir at hediye
etmesi ve hilâfetin korunmasından yana tavır takınması sebebiyle Mustafa
Kemal’le arası açıldı. TBMM’nin ikinci döneminde, İstanbul milletvekili
seçildi. Mustafa Kemal’in asker ve sivil kadroların ayrı ayrı olması
gerektiğini söylemesi üzerine, milletvekilliğini tercih etti ve
komutanlık vazifesinden ayrıldı.
Bir grup arkadaşıyla birlikte, 8 Kasım 1924’te, Cumhûriyet Halk Fıkrasından istifâ eden Refet Bele, 17 Kasım 1924’te, ilk muhâlefet partisi olan Terakkiperver Cumhûriyet Fırkasının kuruluşunda yer aldı. Partinin, Haziran 1925’te kapatılmasından sonra, 17 Haziran 1926’da Mustafa Kemal’e karşı düzenlenen İzmir Suikastıyla ilgili olarak tutuklandı ve İstiklâl Mahkemesinde yargılandı. Fakat beraat etti. Kasım 1926’da milletvekilliğinden istifâ ederek Meclisten çekildi. 1939 yılında, İstanbul’dan milletvekili seçilerek tekrar TBMM’ye girdi. 1950’ye kadar, dört dönem, İstanbul milletvekili olarak vazife yapan Refet Bele, Haziran 1950’de Demokrat Parti hükümeti tarafından, Beyrut’taki Birleşmiş Milletler Filistin Mültecilerine yardım komitesine, Türk delegesi olarak gönderildi. Bu görevi, Mart 1961’e kadar sürdüren Refet Bele, 2 Ekim 1963’te İstanbul’da öldü.
|
|
Tracked by statcounter.com.
|